|
مالِزی کشوری در جنوب شرقی آسیا و پایتخت آن کوالالامپور است. سازمانهای دولتی و وزارتخانههای این کشور در شهر جدید پوتراجایا (پایتخت اداری) این کشور واقع است. مالزی عضو سازمان ملل متحد و اتحادیه کشورهای همسود است. این فدراسیون شامل سیزده ایالت در جنوب شرقی آسیا است. نام «مالزی» زمانی انتخاب شد که فدارسیون مالیا ؛ سنگاپور، ساباح و ساراواک یک اتحادیه متشکل از ۱۴ ایالت را تشکیل دادند. در سال ۱۹۶۵ سنگاپور از مالزی جدا شد و به کشوری مستقل تبدیل گردید. مالزی دربردارنده دو ناحیه جغرافیائی است و دریای چین جنوبی آنها را از هم جدا میکند: شبه جزیره مالزی یا مالزی غربی که بر روی شبه جزیره مالایی قرار دارد و از شمال با تایلند مرز خشکی دارد و از طریق جاده شوسه جوهور از جنوب با سنگاپور پیوند دارد.
این کشور دربردارنده شاه نشینهای جوهور، کداه، پاهنگ، نگری سمبیلان، کلانتان، پراک، سلانگور، پرلیس و ترنگانا بوده و دو ایالت آن را فرمانداران ملاکا و پنانگ و دو منطقه فدرال پوتراجایا و کوآلالامپور سرپرستی میکنند. بورنئوی مالزی یا مالزی شرقی که بخش شمالی جزیره بورنئو را دربردارد باآنکه هم مرز اندونزی است، زیر سرپرستی حکومت شاه نشین برونئی قرار دارد. مالزی شرقی دربردارنده ایالات ساباح و ساراواک و حوزه فدرال لابوآن است.اگرچه از دیدگاه سیاسی این بخش را مالاییها سرپرستی میکنند، اما جمعیت جدید مالزیایی با وجود اقلیتهای چینی و هندی یکدست نیست. سیاستهای مالزی برای بیان ماهیت ادعاشده مشاورهای آن گفته شدهاست و سه حزب اصلی تشکیل دهنده ناسیونال باریسان، هریک وابستگی خود را به یکی از گروههای نژادی کاستهاست. تنها تنش مهم دیده شده در این کشور، از زمان استقلال آن تا کنون، شورشهای نژادی ۱۳می در آستانه مبارزه انتخاباتی و بر سر درگیریهای نژادی بودهاست. با این همه، مالزی الگویی از هماهنگی نژادی شمرده میشود.
دولت و سیاست
دفتر نمایندگان پارلمان مالزی, پوتراجایا
مالزی کشوری با حکومت پادشاهی مشروطه است. این کشور به دست یک فرمانروای بلند مرتبه یا (Yang di-Pertuan Agong) که از آن به نام شاه مالزی یاد میشود، اداره میگردد. او برای یک دوره پنج ساله در میان نه پادشاه ایالات مالایایی برگزیده میشود؛ چهار ایالت دیگر، اسما فرماندارانی دارند که در کار این انتخاب شرکت نمیکنند. به همین سبب مالزی کشور پادشاهی سلطنت شمرده میشود.
سازمان حکومتی در مالزی نسبتاً الگوبرداری از سازمان پارلمانی سیستم وست مینیستر، یا به عبارتی میراث حکومت استعمار بریتانیا است. اما در عمل، بیشتر قدرت در شاخه اجرائی دولت متمرکز میشود تا بخش مقننه آن، و قوه قضائیه در اثر حملات مداوم دولت در دوره مهاتیر تضعیف شدهاست. از زمان کسب استقلال در سال ۱۹۵۷، مالزی توسط یک ائتلاف چند نژادی تحت عنوان ناسیونال باریسان (قبلاً یک اتحاد بوده) اداره شدهاست.
مجلس مالزی شامل یک مجلس نمایندگان (Dewan Rakyat) (یعنی «خانه ملت») و یک مجلس سنا یا (Dewan Negara) (یعنی خانه کشور) میباشد. مجلس ۲۱۹ عضوی نمایندگان از طریق هیئتهای تک عضوی موکلانی انتخاب میشوند که اعضای آن برای حداکثر یک دوره ۵ساله برگزیده شدهاند. قدرت قانونگذاری بین قانونگذاران فدرال و ایالتی تقسیم میشود. تمام ۷۰ سناتور آن برای مدت ۳ سال متصدی امور وکالت خود هستند؛که ۲۶نفر از آنهلا از سوی مجامع ایالتی، ۲ نفر به نمایندگی از منطقه فدرال کوآلالامپور، یعنی ۱نفر از حوزههای فدرال لابوان و پوتراجایا، و ۴۰نفر باقی نیز توسط شاه منصوب میگردند. انتخابات پارلمانی مالزی دست کم یکبار در هر۵ سال برگذار میشود، که آخرین انتخابات عمومی آن در مارس ۲۰۰۴ برگذار شدهاست. سن رای دهندگان باید از ۲۱ به بالا باشد تا بتوانند برای اعضای مجلس نمایندگان و نیز بیشتر ایالات و نیز مجمع قضائی ایالتی رای بدهند. رای دادن اجباری نیست.
قدرت اجرایی در اختیار کابینه مالزی (هیئت دولت) به ریاست نخست وزیر است؛ و قانون اساسی مالزی تاکید میکند که نخست وزیر باید عضو مجلس پایین دستی، پارلمان مالزی باشد که بنابر نظر حاکم عالی میتواند به گروه اکثریت در مجلس دستور دهد. کابینه از میان اعضای دو مجلس انتخاب میگردد و مسئول اداره آن مرجع نیز میباشد.
دولتهای ایالتی با ریاست وزرای عالی (Menteri Besar در ایالات مالایایی یا Ketua Menteri در ایالاتی که حاکمان موروثی ندارند) با شوراهای ایالتی (Dewan Undangan Negeri) و با رای شاهان و فرمانداران آنها برگزیده میشوند.
|